Warszawskie dzielnie

Gospodarka o obiegu zamkniętym to taki model produkcji i konsumpcji dóbr, który polega na dzieleniu się, pożyczaniu, ponownym użyciu, naprawie, odnawianiu oraz recyklingu istniejących materiałów i produktów tak długo, jak to możliwe, dopóki zachowują one właściwości użytkowe. W ten sposób wydłuża się cykl życia produktów. W praktyce oznacza to ograniczenie odpadów do minimum. Kiedy cykl życia produktu dobiega końca, surowce i odpady, które z niego pochodzą, powinny zostać w gospodarce jako materiały wtórne dzięki recyklingowi. Można je z powodzeniem wykorzystać ponownie, tworząc w ten sposób dodatkową wartość.

Obieg zamknięty w gospodarce to także właściwe wykorzystanie żywności. Szacuje się, że w Polsce każdego roku marnujemy około 5 mln ton żywności, której najwięcej wyrzucają zwykli konsumenci. Marnowanie żywności to także strata energii i wody. W dobie narastających kryzysów, i tym samym drożyzny, troska o zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego, zachwiania łańcuchów dostaw oraz walka z marnowaniem żywności staje się kluczowym wyzwaniem dla wszystkich krajów.

Niezwykle pożyteczną działalność w tej materii prowadzi Fundacja Rozwoju Kinematografii, która uruchomiła projekt „Warszawskie Dzielnie”. Są to ogólnodostępne miejsca w kilku dzielnicach Warszawy, w których można oddać lub wziąć rzeczy w dobrym stanie, podzielić się żywnością oraz wziąć udział w bezpłatnych działaniach edukacyjnych i warsztatach związanych z ponownym użyciem przedmiotów i ograniczaniem odpadów. Działalności Fundacji przyświeca hasło: „Dziel się – wymieniaj – korzystaj”.

W 2026 roku mieszkańcy Warszawy mogą korzystać z trzech punktów do dzielenia się żywnością i innymi rzeczami w ramach projektu „Warszawskie Dzielnie”. To miejsca, które zachęcają do ponownego używania przedmiotów, dzielenia się z innymi i niemarnowania rzeczy, które nadal mogą się przydać. Projekt odpowiada na problem marnowania jedzenia i wyrzucania przedmiotów, które wciąż są w dobrym stanie. Z badań wynika, że przeciętne gospodarstwo domowe w Warszawie wyrzuca rocznie około 33,4 kg jedzenia, a jeden mieszkaniec około 11-12 kg tekstyliów, takich jak ubrania czy obuwie, które jeszcze nadaje się do dalszego użytkowania.

Fundacja Rozwoju Kinematografii prowadzi projekt „Warszawskie Dzielnie” w trzech dzielnicach Warszawy. Są to ogólnodostępne miejsca, w których można oddać lub wziąć rzeczy w dobrym stanie, podzielić się żywnością oraz wziąć udział w bezpłatnych działaniach edukacyjnych i warsztatach związanych z ponownym użyciem przedmiotów i ograniczaniem odpadów. W każdej Dzielni działa jadłodzielnia, gdzie można zostawić produkty spożywcze, których nie zdążymy wykorzystać w domu. W projekt włączają się także lokalne restauracje i punkty gastronomiczne, które przekazują niesprzedane jedzenie, dzięki czemu może ono trafić do mieszkańców zamiast do kosza.

Dzielnie to także ogólnodostępna przestrzeń z narzędziami do napraw. W wyznaczonych godzinach dyżur pełni osoba pomagająca w naprawach (tzw. „złota rączka”), która wspiera mieszkańców w naprawianiu codziennych przedmiotów i pokazuje, jak można przedłużyć ich życie zamiast je wyrzucać. Ważną częścią projektu są warsztaty, podczas których uczestnicy uczą się napraw, przeróbek i ponownego wykorzystania rzeczy. Spotkania służą nie tylko zdobywaniu nowych umiejętności, ale także integracji mieszkańców i budowaniu lokalnej współpracy wokół idei niemarnowania i ponownego używania.

Punkty Warszawskich Dzielni działają w lokalizacjach:

• Śródmieście – Jazdów, ul. Jazdów 3/17,
• Mokotów – ul. Czerniakowska 73/79,
• Praga – Południe – ul. Sielecka 26.

Gratulujemy pomysłu – nasza Fundacja będzie wspierała Wasz pomysł i działania.

Stanisław Sumera